محمود نجم آبادى

388

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

ح ) در دامپزشكى - در هوسپارم نسك از درمان حيوانات اهلى و سگ هار آمده است . همچنين ستور پزشك ( دامپزشك ، بيطار ) در دستگاه نظامى ساسانيان مقامى معتبر داشت ، وى به وسيله گياهان حيوانات را درمان مىكرد . بىمناسبت نيست در خاتمه اين مبحث مجددا متذكر شويم كه اوستا شامل كتاب‌هاى ذيل مىباشد ( رجوع شود به فصول قبل ) و آن كتب عبارتند از : 1 - يسنا بااهميت‌ترين قسمتهاى اوستا ( پرستش و نماز و جشن ) است كه مشتمل بر هفتاد و دو فصل است . گاتها ( گاتاها ) قسمتى از يسناست كه قديم‌ترين و مقدس‌ترين قسمت اوستا و شامل قطعات منظوم و منثور و سرودها مىباشد . 2 - مجموعه‌اى از ملحقات به يسنا كه در مواقع و مراسم مذهبى و بدون يسنا سروده نمىشود و آن را بيشتر در اعياد دينى مخصوص مىخوانند ، اين مجموعه را به نام ويسپرو ( Visperatavo ) مىنامند . 3 - ويديوداد ( وى دئوداته ) يا ونديداد كه مجموعه قوانين بر ضد ديوان است و مشتمل قوانين و آداب و اصول دينى و بهداشتى مىباشد . 4 - يشتها كه ستايش خداوند و امشاسپندان است و مشتمل بر بيست و يك يشت است كه ضمن بسيارى از مباحث و فصول مربوط به اين كتاب از آنها استفادات طبى و بهداشتى گرديد . 5 - خرده اوستا ( يا اوستاى كوچك ) . اين كتاب تأليف آذربد مهر اسپند موبد موبدان دوران شاهپور دوم ( 310 - 379 ) است . اما منابع دينى رسمى در دوران ساسانيان مجموعه‌اى از كتب مقدسه‌اى است كه آنها را اوستاى ساسانى گويند و بيست و يك نسك ( Nask ) بوده است .